MTBnews.pl

Tak naprawdę, oficjalna premiera nastąpi dopiero jutro, ale nie ma już na co czekać. Teraz wiemy, które ze domniemanych rozwiązań znalazły miejsce w końcowej wersji grupy, a co było tylko dziennikarskim fantazjowaniem. Już podczas pierwszej oficjalnej wzmianki, pół roku temu, mimo, że nie podano żadnych, nawet najmniejszych szczegółów, to większość specjalistów była zgodna, że będzie grupa będzie oparta o napęd typu 2x10, co sugerować miała choćby nazwa. Ale były też bardziej fantazyjne pomysły, choćby takie, że napęd będzie lekką wersją systemu Hameschidt. W lutym wyciekły zdjęcia, prawdopodobnie z prezentacji dla klientów branżowych. Tu już było widać, że napęd to rzeczywiście 2x10, wydawało się nam także, że manetki zmiany biegów mogą mieć system PowerTap, znany z grup szosowych firmy. Dało się także zauważyć, na co niewiele osób zwróciło wtedy uwagę, zintegrowaną blokadę amortyzatora. Zobaczmy więc jak wygląda i z czego składa się nowa grupa.

Napęd
Oczywiście 2x10. Ale dlaczego? Co prawda taka kombinacja daje „zaledwie” 20 biegów w porównaniu do 27 przy typowym rozwiązaniu 3x9, ale po pierwsze w praktyce nie wykorzystuje się wszystkich możliwych kombinacji, choćby unikając dużego przekosu łańcucha, po wtóre, cześć przełożeń się pokrywa, po trzecie, po stromym podjeździe potrzeba więcej czasu na zmianę biegów jeśli wjeżdżaliśmy na „młynku”, a po czwarte zwiększa się tzw. Q-factor, czyli odstęp pomiędzy pedałami. Oczywiście rozwiązanie 2x10 nie zapewnia tak miękkich przełożeń, ale i tu SRAM znalazł nietypowe rozwiązanie, wyposażając nową grupę w kasetę o 36 zębach (o samej kasecie za chwilę) a także dał klientom do wyboru aż 3 kombinacje koronek z przodu: 26/39T, 28/42T lub 30/45T. I nie są to bynajmniej kombinacje przypadkowe. Każda z nich daje współczynnik 1,5 pomiędzy liczbami zębów mniejszej i większej koronki. Przy takiej właśnie kombinacji SRAM uzyskał najlepsze i najpłynniejsze możliwości zmiany biegów z przodu. Kombinacja 26/39 najbardziej zapewne zainteresuje zawodników XC, gdzie tak podjazdy jak i zjazdy są z reguły dość strome (rzadko jest możliwość „dokręcania” na takich zjazdach) i tych którzy jednak woleliby użyć tradycyjnej kasety z największą koronką o 32 zębach. Cały napęd został tak pomyślany, aby wykorzystywać wszystkie koronki kasety mając łańcuch na każdym z blatów, bez martwienia się o nadmierny przekos, czy długość wózka tylnej przerzutki.

Problemem jest jednak fakt, że koronki mocowane są do korby śrubami, których rozstaw jest całkowicie nietypowy. Duża tarcza mocowana jest na śruby ustawione na okręgu o średnicy 120 mm, a mała – 80 mm. Więc powstał w ten sposób kolejny standard mocowania tarcz. Pająk korby rzeczywiście przypomina tez z poprzedniej wersji Shimano XTR. Sama korba podobna jest do modelu Truvativ Noir i będzie dostępna (przynajmniej na razie) w jedynie 2 długościach: 170 i 175 mm. Za to do wyboru będzie kilka wersji środka suportu: od tradycyjnego systemu GPX, poprzez BB30 (oba także w odmianie pressfit), a także do systemu z łożyskami wciskanymi standardu Shimano. Łożyska wszystkich suportów są hybrydowe (ceramiczne kulki, stalowe bieżnie). Najlżejszy komplet korby (26/39T z suportem BB30) ważyć ma 694 gramy

Teraz powróćmy do kasety, ponieważ jest to małe dzieło sztuki CNC. Zamiast podążać śladem Shimano i obniżać masę poprzez zastosowanie tytanu, SRAM od strony technologicznej zaproponował wersję MTB kasety szosowej PowerDome. Kaseta nazwana „X-Dome” jest wyfrezowana (choć patrząc na nią trudno  to uwierzyć) z jednego kawałka stali Cro-Mo pokrytego niklem. Ta operacja wymaga ponoć aż 9 godzin pracy obrabiarki! Jednak efekt jest niesamowity – kaseta jest niezwykle ażurowa i bardzo lekka – zaledwie 208 g. czyli aż o 42 g (i to w wersji z 36-zębami) lżejsza niż XTR. Wersja 32T waży tylko 185 g! Mówiąc precyzyjnie w ten sposób wykonana jest cała kaseta za wyjątkiem największej koronki, która zrobiona jest z aluminium 7075-T6. Cena tej kasety jest adekwatna do jej skomplikowania i wynosić ma na rynku amerykańskim 328$.

SRAM nie przygotował żadnego specjalnego łańcucha do nowego napędu i zaleca używanie innych swoich łańcuchów 10-rzędowych: PC-1090 lub PC-1090R.

Przerzutki
XX wykorzystuje zmodyfikowane przerzutki i manetki X0 – nie znajdziemy tu specjalnie rewolucyjnych rozwiązań, ale to nie znaczy że nie dokonano istotnych ulepszeń. Tylna przerzutka została zoptymalizowana do współpracy z napędem 2x10 i 36-zębową kasetą. Jej wózek został w tym celu wydłużony do 93 mm, jest teraz w całości wykonany z carbonu, a wewnętrzna część mechanizmu jest wykonana z magnezu. Zmieniono także prowadzenie i mocowanie linki, które jest schowana do wewnątrz i mniej narażona na uszkodzenia. Rolki wózka Maja hybrydowe łożyska, a cała przerzutka ma być lżejsza od X0 o 20 g.

SRAM dotychczas specjalnie nie przykładał się do swoich przednich przerzutek. Wraz z grupą XX mamy nową konstrukcję z naprawdę wieloma opcjami mocowania do ramy, która jest oczywiście przeznaczona wyłącznie do napędu 2x10. Główne części są wykonane z aluminium 6061-T6, sama klatka jest oczywiście stalowa. Przerzutka będzie dostępna w kilkudziesięciu opcjach mocowania, w tym kilku bezpośrednich (bez stosowania obejm). Wersja z górną obejmą jest interesująca, gdyż sama obejma jest szeroka i elastyczna, co zapobiegnie niebezpieczeństwu punktowego zmiażdżenia ram carbonowych.

Manetki to zmodyfikowane X0. Nie sprawdziły się przypuszczenia o zastosowaniu systemu PowerTap. Korpusy manetek są mniejsze niż w X0, dzwigienka do naciągania linki jest o 3 mm krótsza i wykonana z carbonu a całość ma ważyć 183 g (para), więc o 40 g. mniej niż konkurencyjny XTR

Hamulce
Niedawno pisaliśmy o nowych hamulcach Avida Eliksir CR Mag. Hamulce grupy XX są prawie (a może i całkowicie) identyczne. Mają magnezowy główny cylinder i nowy zacisk, a także dużej średnicy piwot carbonowej klamki. W hamulcach zastosowano organiczne klocki na aluminiowych płytkach, co znacznie obniży ich masę. Kompletnie nowe są tarcze, które mają teraz aluminiowy pająk . Dostępne średnice tarcz to: 140 mm (tył), 160 i 185 mm. Mocowanie tarcz – typowe na 6 śrub

Amortyzator(y)
SRAM, który jest właścicielem firmy RockShox postanowił uczynić częścią grupy XX także amortyzator. Właściwie do grupy będzie należeć kilka różnych amortyzatorów. Na najwyższej półce znajdzie się najnowsza wersja SID’a, z jednoczęściową carbonową koroną/rurą sterową. Dodatkową modyfikacją będzie hydrauliczny system blokady przy pomocy całkowicie nowej manetki XLoc. Właściwie nie jest to manetka, tylko po prostu przycisk, działający jak przycisk wysuwający i chowający wkład w długopisach. Pierwsze naciśnięcie blokuje amortyzator, ponowne – odblokowuje. Taka blokada umożliwiła także przeniesienie pokrętła floodgate z goleni w okolice kierownicy, co umożliwia regulacje progu zwalniania blokady także podczas jazdy (choć raczej nie podczas wyścigu). Manetka Xloc jest lżejsza o 60 g. od stosowanej dotychczas manetki PushLock. Najwyższa wersja SID’a z blokadą Xloc waży 1436 g. Wersja z aluminiową koroną i sterówka jest o 110 g. cięższa.

Ofertę amortyzatorów oznaczonych logo XXuzupełnia Reba XX i Revelation XX z różnymi systemami mocowania koła

Koła
No właśnie… niestety, tu jeszcze musimy poczekać. Po zakupie przez SRAM firmy Zipp wiele osób spodziewało się że grupę XX uzupełnią topowe, węglowe koła MTB. Jednak na nie trzeba będzie poczekać. Oficjalnie SRAM nie wypowiada się czy i kiedy to nastąpi.

Dodatki
Grupę uzupełnia mały, ale bardzo przydatny drobiazg – obejma MatchMaker X, do której można zamocować manetki i blokadę Xloc, co razem wygląda bardzo zgrabnie i ergonomicznie. Wszystkie śrubki mocujące elementy grupy zostały wykonane albo z aluminium, albo z tytanu a ich dokręca się je w większości za pomocą kluczyka Torx T25.

Mamy więc mocne uderzenie firmy z Chicago. Podawana masa kompletnej grupy wynosi poniżej 2,3 kg, co czyni ją o ok. 300 g. lżejszą niż aktualny XTR. Jednak ceny nie będą niskie. XX ma kosztować w Stanach 2430 USD (w obu przypadkach nie licząc amortyzatora oczywiście).

Co na to gentlemani z Osaki? Od wprowadzenia na rynek XTR 970 upłynęło już 3 lata, a od zakończenia prac konstrukcyjnych pewnie o rok więcej. Jedno jest pewne. Inżynierowie Shimano na pewno nie spędzili tego czasu z założonymi rękoma. Na razie nie ma żadnych przecieków co do następcy XTR’a (przynajmniej nam znanych) ale Japończycy na pewno jeszcze nie powiedzieli ostatniego słowa.

Zestawienie masy i ceny (w USA) poszcególnych komponentów wchodzących w skład grupy SRAM XX poniżej.

Tylna przerzutka: 181g.; US$265
Przednia przerzutka: 118g; US$106-119
Manetki (para): 183g.; US$276
Kaseta: 208g (11-36T); 185g (11-32T); US$328
Korba z suportem: 754g (GXP); 694g (BB30); US$430 (GXP); US$470 (BB30)
Suport: US$195-205
Łańcuch PC-1090R: 255g.; US$84
Hamulec: (1 koło - z tarczą): 288g.; US$373-377
Avid MatchMaker X (para): US$45
RockShox SID XX World Cup: 1436g.; US$1120
RockShox SID XX: 1546g.; US$789
RockShox Reba XX: 1651g. (9mm); 1781g. (20mm); US$724-754
RockShox Revelation XX: 1695g. (9mm); 1825g (20mm); US$724-741

Zdjęcia pokazujące 2-letnie prace projektowe i prototypy komponentów na różnym etapie rozwoju, w tym elementy powstałe w technologi stereolitografii.

Pozostałe komponenty grupy XX